Warunki techniczne 2026 (WT2026) – co obowiązuje, a co jest projektem

O „WT2026” przeczytacie w internecie niemal wszystko: że obowiązują od stycznia, że limit energii spada do 55, że trzeba grubiej ocieplać, że bez testu szczelności nie odbierzecie domu. Sprawdziłem każdą z tych informacji u źródła – w Dzienniku Ustaw, w ISAP i w dokumentach Rządowego Centrum Legislacji – i większość z nich jest po prostu nieprawdziwa. W tym artykule dostajecie stan faktyczny: co obowiązuje dziś, co i kiedy naprawdę się zmieni, skąd wzięła się data 20 września 2026 r. i – najważniejsze – które przepisy dotyczą Waszej konkretnej budowy. Piszę to jako praktyk, który od 2013 roku prowadzi budowy domów jednorodzinnych, ale w tym tekście każda liczba i każda data ma swoje źródło w konkretnym akcie prawnym, z podaniem paragrafu. Stan prawny opisuję na dzień 19 lipca 2026 r. – a ponieważ część tematu to wciąż projekt rozporządzenia, mówię wprost, co jest prawem, a co dopiero może się nim stać.

Najkrótsza wersja – dla tych, którzy potrzebują odpowiedzi teraz

Jeżeli mielibyście zapamiętać z tego artykułu tylko pięć zdań, to te:

Po pierwsze: „WT2026” nie jest dziś obowiązującym prawem. To projekt zupełnie nowego rozporządzenia o warunkach technicznych, który w lipcu 2026 r. jest po konsultacjach publicznych, ale przed komitetami Rady Ministrów, komisją prawniczą i publikacją w Dzienniku Ustaw. Po drugie: obecne rozporządzenie z 2002 r. traci moc najpóźniej 20 września 2026 r. – i to nie jest decyzja „na oko”, tylko twardy termin zapisany w ustawie. Do tego dnia nowe rozporządzenie musi zostać wydane. Po trzecie: wbrew temu, co przeczytacie w większości poradników, projekt nowych warunków technicznych nie zaostrza na wejściu ani wymagań energetycznych EP, ani współczynników U – wartości dla domu jednorodzinnego pozostają dokładnie takie same jak od 2021 r. Po czwarte: prawdziwe zaostrzenie ma daty 31 grudnia 2029 r. (obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca – fotowoltaikę albo kolektory) i 1 stycznia 2030 r. (niższy limit EP oraz wymóg bezemisyjności, który w praktyce kończy erę kotłów gazowych w nowych domach). Po piąte: o tym, które przepisy dotyczą Waszej budowy, decyduje dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia – nie dzień rozpoczęcia robót ani dzień odbioru.

A teraz po kolei – bo diabeł, jak zwykle w przepisach, siedzi w szczegółach i w datach.

Czym są „warunki techniczne” i dlaczego to najważniejszy akt dla Waszego projektu

Pod skrótem WT kryje się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690; tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późniejszymi zmianami). To akt wykonawczy do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wydany na podstawie jej art. 7 ust. 2 pkt 1. Mówiąc po ludzku: Prawo budowlane ustala reguły gry w procesie inwestycyjnym (pozwolenia, zgłoszenia, uczestnicy budowy), a warunki techniczne mówią, jaki fizycznie ma być budynek – jak usytuowany na działce, jak doświetlony, jak wentylowany, jak zabezpieczony pożarowo i ile energii może zużywać.

Dla Was, jako inwestorów, to jest dokument pierwszej wagi z prostego powodu: projektant ma obowiązek zaprojektować dom zgodnie z warunkami technicznymi obowiązującymi dla Waszej inwestycji, a organ przed wydaniem pozwolenia na budowę (albo przy zgłoszeniu) sprawdza projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany w zakresie, który wyznacza mu Prawo budowlane. Za pełną zgodność techniczną – w tym za szczegóły energetyczne i projekt techniczny, którego organ nie zatwierdza – odpowiada projektant swoim podpisem i uprawnieniami. Projekt sprzeczny z WT to odmowa pozwolenia albo sprzeciw do zgłoszenia, a błąd wykryty później obciąża projektanta.

Z perspektywy portfela najwięcej ważą dwa fragmenty rozporządzenia: § 328–329 (maksymalne zużycie energii pierwotnej EP) i załącznik nr 2 (izolacyjność cieplna przegród, czyli słynne współczynniki U). To one decydują o grubości ocieplenia, klasie okien i doborze źródła ciepła.

Skróty WT2017, WT2021, WT2026 nie są nazwami urzędowymi – to branżowy żargon opisujący kolejne progi zaostrzeń. WT2017 i WT2021 to były dwa etapy tej samej nowelizacji z 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 926), z wartościami wchodzącymi w życie 1 stycznia 2017 r. i 31 grudnia 2020 r. Natomiast „WT2026” – i to jest pierwsza rzecz, którą prostuję – nie jest kolejną nowelizacją tego samego rozporządzenia. To projekt zupełnie nowego aktu, który ma zastąpić rozporządzenie z 2002 r. w całości.

Skąd wzięła się data 20 września 2026 r. – mechanizm, którego nie znajdziecie w poradnikach

Tu dochodzimy do rzeczy, której zabrakło w niemal każdym tekście o WT2026, jaki czytałem. Data 20 września 2026 r. nie wzięła się z powietrza ani z zapowiedzi ministerstwa. Wynika z konkretnego przepisu ustawowego i warto zrozumieć ten mechanizm, bo on wyjaśnia, dlaczego nowe rozporządzenie musi powstać.

W 2019 r. Sejm uchwalił ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. 2019 poz. 1696). Ustawa weszła w życie 20 września 2019 r. i przy okazji zmieniła art. 7 Prawa budowlanego – od tej pory ministrowie, wydając przepisy techniczno-budowlane, muszą uwzględniać potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami (art. 44 tej ustawy). A skoro zmieniła się podstawa prawna, ustawodawca dał w art. 66 regułę przejściową: dotychczasowe rozporządzenia wykonawcze – w tym nasze warunki techniczne – zachowują moc tylko przez określony czas. Pierwotnie były to 36 miesięcy, ale termin dwukrotnie przedłużano: ustawą z 24 marca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 975) do 60 miesięcy, a ustawą z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1081) do 84 miesięcy.

Osiemdziesiąt cztery miesiące od 20 września 2019 r. upływa 20 września 2026 r. Tego dnia – przy dzisiejszym brzmieniu ustawy – rozporządzenie z 2002 r. przestaje istnieć z mocy prawa, choćby nikt nie kiwnął palcem. I nie tylko ono: ten sam przepis obejmuje rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (delegacja z art. 34 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego) oraz stare rozporządzenie z 1999 r. o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Dlatego resort odpowiedzialny za budownictwo nie „chce” wydać nowych warunków technicznych – on musi to zrobić przed 20 września 2026 r., bo inaczej Polska zostałaby bez przepisów mówiących, jaki ma być budynek.

Ten sam kalendarz widać w ustawie z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2025 poz. 1847). Większość jej przepisów weszła w życie 7 stycznia 2026 r., ale definicje budynków – mieszkalnego, gospodarczego, użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, rekreacji indywidualnej, a także zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej – wchodzą do samej ustawy dokładnie 20 września 2026 r. (art. 13 pkt 1 tej ustawy). Dlaczego? Bo dziś te definicje siedzą w § 3 rozporządzenia z 2002 r., które tego dnia umiera. Ustawodawca przenosi je piętro wyżej, do ustawy, żeby nie zginęły razem z nim. Jak widzicie, wszystkie elementy tej układanki wskazują ten sam dzień.

„WT2026” dziś: projekt po konsultacjach, przed metą

Skoro wiemy już, dlaczego nowe rozporządzenie musi powstać, zobaczmy, gdzie ono jest. Projekt nosi nazwę „rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” i jest prowadzony w Rządowym Centrum Legislacji pod numerem 12398903 (możecie go śledzić na legislacja.rcl.gov.pl – polecam, to źródło pierwotne, nie omówienie). Projekt utworzono 13 czerwca 2025 r., a wersja skierowana do uzgodnień i konsultacji publicznych nosi datę 9 czerwca 2025 r. To dokument z rozmachem: 389 paragrafów, trzynaście działów i dwanaście załączników – dla porównania, obecne rozporządzenie kończy się na § 332. Nowy akt wchłania też drugie rozporządzenie: o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z 1999 r., które dotąd żyło osobno.

Stan procesu na 19 lipca 2026 r. wygląda tak: uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje publiczne są zakończone, a 14 maja 2026 r. resort opublikował raport z konsultacji wraz z ośmioma tabelami odniesień do uwag. Uwagi zgłosiło około stu siedemdziesięciu podmiotów: od Stowarzyszenia Architektów Polskich i izb inżynierów, przez Instytut Techniki Budowlanej i Państwową Straż Pożarną, po producentów styropianu, wełny, branżę fotowoltaiczną i organizacje osób z niepełnosprawnościami. Część uwag uwzględniono – raport mówi wprost, że „zmianie uległo brzmienie poszczególnych przepisów” – część odrzucono jako wykraczające poza delegację ustawową. Zapamiętajcie z tego jedno: ostateczny tekst rozporządzenia może się różnić od wersji, którą dziś znamy z konsultacji. Wszystko, co piszę niżej o treści projektu, opisuje wersję z 9 czerwca 2025 r. – jedyną pełną wersję opublikowaną na RCL do dnia, w którym piszę te słowa.

Przed projektem są jeszcze: komitety Rady Ministrów, komisja prawnicza, notyfikacja techniczna w Komisji Europejskiej (rozporządzenie zawiera przepisy techniczne, więc podlega procedurze z dyrektywy 2015/1535), podpis ministra i publikacja w Dzienniku Ustaw. Po drodze zmienił się nawet gospodarz projektu – zaczynało Ministerstwo Rozwoju i Technologii, a po reorganizacji rządu prowadzi go Minister Finansów i Gospodarki. Projektowany § 389 przewiduje wejście w życie z dniem 20 września 2026 r. – zbieżność z terminem z art. 66 ustawy o dostępności jest oczywiście zamierzona. Czy się uda? Kalendarz jest ciasny i nie zdziwię się, jeżeli akt zostanie opublikowany na ostatniej prostej, tuż przed terminem. Sprawdzajcie stan w ISAP – a jeżeli czytacie ten tekst po 20 września 2026 r., w Dzienniku Ustaw powinno już wisieć gotowe rozporządzenie.

A co, jeżeli rozporządzenie nie zdąży przed 20 września? Wtedy powstałaby luka: stary akt wygasa z mocy ustawy, nowego nie ma. Polska legislacja zna wyjście awaryjne z takiej sytuacji – kolejne przedłużenie terminu z art. 66, tak jak zrobiono to już dwa razy (w 2022 i 2024 r.). Piszę o tym, żebyście rozumieli: data 20 września 2026 r. jest dziś twardym punktem w ustawie, ale ustawodawca może ją przesunąć aż do dnia jej upływu. Śledźcie po prostu Dziennik Ustaw.

Co obowiązuje dziś: wymagania energetyczne WT2021 w liczbach

Zanim przejdziemy do projektu, ustalmy twardy grunt: co obowiązuje dziś, 19 lipca 2026 r., i będzie obowiązywać każdą budowę, dla której wniosek złożycie przed wejściem nowych przepisów. Od 31 grudnia 2020 r. nic się w tych wartościach nie zmieniło – tak zwane WT2021 to wciąż aktualny stan prawny.

Zacznę od wskaźnika EP, bo wokół niego narosło najwięcej nieporozumień. EP to roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną, wyrażone w kWh na metr kwadratowy powierzchni o regulowanej temperaturze (ogrzewanej lub chłodzonej) na rok, liczone według metodologii z ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. „Pierwotną”, czyli liczoną u źródła, z wagą zależną od nośnika: prąd z sieci ma wysoki współczynnik nakładu, więc każda kilowatogodzina prądu obciąża EP mocniej niż kilowatogodzina gazu; za to energia z otoczenia, którą pompa ciepła pobiera za darmo z powietrza czy gruntu, nie obciąża EP wcale – w bilansie liczy się tylko prąd napędzający pompę. Dlatego EP tak mocno zależy od źródła ciepła, a nie tylko od grubości styropianu.

I tu niuans, który w poradnikach ginie, a projektant powinien go znać: limit EP jest sumą wartości cząstkowych (§ 329 ust. 1: EP = EP_H+W + ΔEP_C + ΔEP_L). Dla domu jednorodzinnego cząstkowa wartość na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę wynosi 70 kWh/(m²·rok), oświetlenie się nie liczy (ΔEP_L = 0), a jeżeli dom ma chłodzenie – limit rośnie o składnik ΔEP_C zależny od powierzchni chłodzonej. Popularne zdanie „EP domu nie może przekroczyć 70” jest więc prawdziwe dla domu bez klimatyzacji – dom z chłodzeniem ma limit odrobinę wyższy, wyliczany indywidualnie.

Druga noga wymagań to izolacyjność cieplna przegród z załącznika nr 2 do rozporządzenia – współczynniki U, czyli miara, ile ciepła ucieka przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia. Im niższe U, tym cieplejsza przegroda. Wartości obowiązujące dziś (dla pomieszczeń ogrzewanych do co najmniej 16°C, czyli typowego domu):

Do kompletu: podłoga na gruncie w pomieszczeniu ogrzewanym musi mieć obwodową izolację cieplną o oporze co najmniej 2,0 (m²·K)/W (zał. 2 pkt 1.4), a budynek ma być zaprojektowany tak, żeby ograniczyć ryzyko przegrzewania latem (§ 328 ust. 2). Jak te wartości przekładają się na praktykę – ile centymetrów styropianu czy wełny, jakie pakiety szybowe – to zależy od materiału i technologii; sama liczba centymetrów nie jest w przepisach, przepis mówi o efekcie.

WT w pigułce: parametry domu jednorodzinnego, o które pytacie najczęściej

Energetyka to najgłośniejszy, ale nie jedyny obszar warunków technicznych. W codziennej pracy z inwestorami wraca stały zestaw pytań: jak blisko granicy mogę postawić dom, jaka musi być wysokość pokoi, jakie schody przejdą odbiór. Zebrałem te parametry w jedną tabelę, wszystkie z obecnego, obowiązującego rozporządzenia. Dodaję ją z myślą i o Was, i o projektantach, którzy potrzebują szybkiej ściągi z numerami paragrafów:

Tabela pokazuje typowe minima dla standardowego domu – szczegóły, wyjątki (np. sposób liczenia wysokości przy skosach poddasza czy odstępstwa dla zabudowy śródmiejskiej przy nasłonecznieniu) wynikają z pełnego brzmienia paragrafów. Według wersji projektu z 9 czerwca 2025 r. te podstawowe minima nie mają ulec zmianie – zmienia się numeracja i redakcja przepisów (np. ogrodzenia z § 41–43 wędrują do § 36–38). Jeżeli więc czytacie gdzieś, że „od września zmieniają się wymiary schodów albo drzwi” – wiecie już, jak to zweryfikować.

Projekt WT2026 a energetyka: co się zmienia, a co nie – z datami

Teraz najważniejsza część tego artykułu. Wersja projektu z 9 czerwca 2025 r. przenosi wymagania energetyczne do § 349–350 i załącznika nr 12 – i tu czeka największa niespodzianka dla wszystkich, którzy czytali o „drastycznym zaostrzeniu od września”.

Na dzień wejścia w życie projekt niczego nie zaostrza. Cząstkowa wartość EP_H+W dla domu jednorodzinnego pozostaje 70 kWh/(m²·rok) – identyczna jak dziś. Wartości U w załączniku nr 12 są co do przecinka takie same jak w obecnym załączniku nr 2: ściany 0,20, dach 0,15, podłoga 0,30, okna 0,90, drzwi 1,30. Sprawdziłem tabelę po tabeli, wiersz po wierszu. Projektant, który dziś projektuje dom pod WT2021, po 20 września 2026 r. policzy go według tych samych limitów EP i U – choć oczywiście nowy akt trzeba będzie czytać w całości, bo zmienia się numeracja, odesłania i pojedyncze wymagania wykonawcze.

Zaostrzenie jest – ale ma inne daty i inny charakter, niż głoszą nagłówki. Projekt wpisuje w § 350 harmonogram dwustopniowy, a w § 349 ust. 1 pkt 3 – zupełnie nowy wymóg, który jest polskim wdrożeniem unijnej dyrektywy budynkowej EPBD (dyrektywa 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r.; projekt wprost ją wykonuje). Oto pełny kalendarz z projektu:

Zatrzymajmy się przy wymogu z 1 stycznia 2030 r., bo on jest realną rewolucją – dużo większą niż korekta EP o 7 jednostek. „Źródło ciepła nie emituje na miejscu dwutlenku węgla z paliw kopalnych” oznacza w praktyce: w nowym domu z wnioskiem złożonym po tej dacie nie zaprojektujecie już kotła na gaz ziemny ani na węgiel – o ile finalne brzmienie przepisu nie zmieni się względem projektu. To nie jest utrudnienie wynikające z niskiego EP, tylko wprost zapisany zakaz emisji z paliw kopalnych na miejscu. Zostają pompy ciepła, ogrzewanie elektryczne, sieć ciepłownicza, kotły na biomasę (drewno i pellet to nie paliwa kopalne), a pytania graniczne – jak biometan czy instalacje hybrydowe – rozstrzygnie dopiero ostateczny tekst i praktyka organów. Budynek spełniający komplet tych wymagań projekt nazywa „budynkiem bezemisyjnym” (§ 349 ust. 5). Skąd ten kierunek? Wprost z art. 7 dyrektywy EPBD: wszystkie nowe budynki w Unii mają być zeroemisyjne od 2030 r., budynki publiczne – od 2028 r.

Jeżeli planujecie budowę „na spokojnie”, z wnioskiem o pozwolenie około 2029–2030 r., ten kalendarz warto mieć na uwadze przy decyzjach, które trudno cofnąć: moc przyłączeniowa działki, wybór między pompą ciepła a kotłem gazowym, orientacja i konstrukcja połaci dachu pod fotowoltaikę. Jeżeli składacie wniosek wcześniej, przepisy Was do niczego nie zmuszają – wybór źródła ciepła pozostaje Waszą decyzją, podjętą na podstawie kosztów inwestycji, kosztów eksploatacji i dostępnych mediów na działce.

Jest jeszcze jedna zmiana energetyczna w projekcie, o której nikt nie pisze, a którą projektanci instalacji powinni odnotować: próg obowiązkowego odzysku ciepła w wentylacji mechanicznej spada z 500 do 250 m³/h, a wymagana sprawność rośnie z 50% do 73% (68% dla wymienników z czynnikiem pośrednim) – § 150 ust. 1 projektu wobec dzisiejszego § 151 ust. 1. Uwaga na sformułowanie: to NIE jest obowiązek montowania rekuperacji w każdym domu – wentylacja grawitacyjna dalej jest legalna. Przepis mówi: jeżeli projektujecie wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną o wydajności od 250 m³/h (a typowa centrala w domu jednorodzinnym tyle ma), to musi ona odzyskiwać ciepło z podaną sprawnością. W praktyce rynkowej to żaden próg – przyzwoite centrale deklarują sprawność temperaturową powyżej 80% – ale wyklucza najtańsze urządzenia z dolnej półki.

Pozostałe zmiany w projekcie, które dotyczą domów jednorodzinnych

Projekt to 389 paragrafów, z których większość przenosi obecne przepisy z porządkami redakcyjnymi. Z rzeczy nowych, które realnie dotkną budujących dom, wybrałem te warte Waszej uwagi:

Akustyka w bliźniakach i szeregówkach (§ 347 ust. 4–6). Projekt wprost obejmuje wymaganiami akustycznymi (dotąd kojarzonymi głównie z blokami) budynki jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej i szeregowej oraz domy z wydzielonymi dwoma lokalami. Izolacyjność akustyczna stropów między lokalami ma być zachowana niezależnie od warstw wykończeniowych, unika się układów, w których łazienka czy kuchnia sąsiada przylega przez ścianę do Waszej sypialni, a instalacje montuje się z zabezpieczeniami przeciwdrganiowymi. Do tego roboty budowlane w lokalu nie mogą pogorszyć akustyki poniżej poziomu z analizy akustycznej projektu. Jeżeli kupujecie segment – to zmiana na Waszą korzyść.

Ogrodzenia (§ 36–38). Tu prostuję kolejne internetowe rewelacje: minimalna szerokość bramy 2,4 m i furtki 0,9 m to nie żadna nowość, bo te wartości obowiązują dziś (§ 43 obecnego rozporządzenia). Podobnie zakaz otwierania bramy i furtki na zewnątrz działki. Jedyna realna zmiana: zakaz umieszczania ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego i tłuczonego szkła przesuwa się z wysokości poniżej 1,8 m na poniżej 2,2 m (§ 36 ust. 2 projektu wobec § 41 ust. 2 dziś).

Scalenie przepisów o użytkowaniu (dział XII). Nowy akt przejmuje materię rozporządzenia z 1999 r. o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych – zasady konserwacji i bezpiecznej eksploatacji domu znajdziecie po zmianie w jednym akcie, nie w dwóch. Same obowiązki kontroli okresowych i utrzymania obiektu wynikają nadal wprost z Prawa budowlanego (art. 61–62); tego scalenie nie zmienia.

Sposób mierzenia odległości od granicy (załącznik nr 1a → kontynuacja). Projekt utrzymuje wprowadzone w 2024 r. zasady mierzenia odległości budynku od granicy działki wraz z załącznikiem graficznym – o tym, co zmieniło się w 2024 r., piszę niżej, bo to już jest obowiązujące prawo.

Czego w projekcie nie ma, a co bywa ogłaszane jako pewnik: nie ma obowiązkowego testu szczelności powietrznej: wartości n50 (3,0 dla wentylacji grawitacyjnej, 1,5 dla mechanicznej) i próba szczelności po zakończeniu budowy pozostają zaleceniem, dokładnie tak jak dziś (pkt 2.3.3–2.3.4 załącznika energetycznego – brzmienie przechodzi bez zmian). Nie ma podniesienia udziału powierzchni biologicznie czynnej (zostaje 25% i dotyczy zabudowy wielorodzinnej, budynków leczniczych i oświaty – § 32 projektu; dla domu jednorodzinnego taki wymóg może wynikać co najwyżej z planu miejscowego lub decyzji WZ, nie z WT). Nie ma wyższych balustrad w domach jednorodzinnych (zostaje 0,9 m; 1,1 m dotyczy innych typów budynków – jak dziś).

Co się już zmieniło w latach 2024–2026, a mogło Wam umknąć

Skupienie na „wielkiej zmianie 2026” przesłania fakt, że warunki techniczne i ich otoczenie zmieniły się realnie całkiem niedawno, a te zmiany obowiązują, w przeciwieństwie do projektu. Trzy daty:

1 sierpnia 2024 r.: weszła w życie nowelizacja z 27 października 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2442), zwana antypatodeweloperską (pierwotny termin 1 kwietnia 2024 r. przesunięto rozporządzeniem Dz.U. 2024 poz. 474). Głównie uderza w zabudowę wielorodzinną: 5 m od granicy dla bloków powyżej 4 kondygnacji, obowiązkowe place zabaw z nasłonecznieniem, przegrody między balkonami na wspólnej płycie, lokale użytkowe minimum 25 m². Dla Was istotne: przebudowano cały § 12 o odległościach od granicy działki – wartości podstawowe (4 m ściana z oknami, 3 m bez okien) zostały, ale zmieniła się redakcja przepisu i katalog wyjątków.

15 sierpnia 2024 r.: weszła w życie nowelizacja z 9 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 726). Dla domów jednorodzinnych to zmiana praktycznie ważna: nowy § 12 ust. 1a pozwala zbliżyć ścianę z oknami na 3 m do granicy, jeżeli ściana nie jest równoległa do granicy, a krawędź okna zachowuje 4 m. Do tego załącznik nr 1a z graficznym sposobem mierzenia odległości (każda płaszczyzna po załamaniu ściany liczy się osobno) i ułatwienia dla konstrukcji z drewna klejonego warstwowo w budynkach niskich. Na nietypowej, wąskiej działce ten przepis potrafi uratować projekt – przy wyborze projektu warto o nim pamiętać.

7 stycznia 2026 r.: weszła w życie ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie Prawa budowlanego (Dz.U. 2025 poz. 1847). To nie są warunki techniczne, ale zmienia się otoczenie: bez pozwolenia (na zgłoszenie albo całkiem bez formalności) można realizować m.in. przydomowe budowle ochronne do 35 m², zbiorniki na wody opadowe (do 5 m³ bez zgłoszenia, 5–15 m³ na zgłoszenie), magazyny energii do 30 kWh, a papierowy dziennik budowy będzie wydawany aż do końca 2031 r. Szerzej rozbieram te zmiany w artykule o nowych przepisach budowlanych 2026 i tekście o deregulacji procesu budowlanego.

Które przepisy obowiązują WASZĄ budowę – przepisy przejściowe bez ściemy

To jest sekcja, dla której (sądząc po pytaniach, jakie dostaję) większość z Was otworzyła ten tekst. Zasada jest jedna i warto ją zapamiętać na zawsze, bo wraca przy każdej zmianie przepisów techniczno-budowlanych: o tym, która wersja warunków technicznych dotyczy Waszej inwestycji, decyduje moment złożenia wniosku o pozwolenie na budowę (albo zgłoszenia) – nie moment rozpoczęcia robót, nie moment odbioru. Krąży przekonanie, że liczy się dzień rozpoczęcia robót albo data odbioru domu – to nieprawda i potrafi kosztować niepotrzebne przeprojektowywanie.

Nie wierzcie mi na słowo – zobaczcie, jak ustawodawca zapisuje to za każdym razem. Nowelizacja WT2021: wniosek złożony przed 31 grudnia 2020 r. → stosuje się wartości wcześniejsze (§ 329a obecnego rozporządzenia). Nowelizacja antypatodeweloperska: wniosek, zgłoszenie albo wydana decyzja sprzed 1 sierpnia 2024 r. → przepisy dotychczasowe (§ 2 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 2442). Nowelizacja majowa 2024: identyczna formuła (§ 2 rozporządzenia Dz.U. 2024 poz. 726). I wreszcie projekt nowego rozporządzenia, § 388: dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie złożono wniosek, dokonano zgłoszenia albo wydano decyzję – stosuje się przepisy dotychczasowe. Cztery akty, jedna reguła.

I tu ważna mechanika, o którą regularnie pytają inwestorzy: te zdarzenia wymienione są alternatywnie, a nie jako lista warunków do spełnienia razem. Wystarczy, że przed datą zmiany zaszło którekolwiek z nich – a najwcześniejszym z nich jest właśnie złożenie wniosku. Nie musicie więc zdążyć z uzyskaniem pozwolenia przed 20 września 2026 r.; wystarczy, że tego dnia Wasz wniosek już leży w urzędzie. Decyzja może zostać wydana miesiąc czy trzy miesiące później i nadal będzie oceniana według przepisów z dnia złożenia wniosku. Punkt o „wydanej decyzji” jest w przepisie dla porządku – obejmuje sytuacje, w których postępowanie już się zakończyło. Warunek jest jeden, ale istotny: wniosek ma być kompletny i skutecznie złożony. Wniosek zwrócony albo pozostawiony bez rozpoznania nie chroni Was niczym, bo w świetle prawa nie wywołał skutku.

Praktyczne scenariusze (przy założeniu, że nowe rozporządzenie wejdzie w życie zgodnie z projektem 20 września 2026 r.):

Trzy zastrzeżenia uczciwości. Po pierwsze, § 388 to wciąż projekt – finalne brzmienie przepisu przejściowego poznamy po publikacji w Dzienniku Ustaw (choć formuła powtarza się w polskiej legislacji budowlanej od lat i byłbym zdziwiony, gdyby zniknęła). Po drugie, reguła „starych przepisów” działa dla tego samego zamierzenia budowlanego – jeżeli po wejściu nowych przepisów wystąpicie o istotną zmianę pozwolenia albo o nowe pozwolenie, organ może oceniać zmieniany zakres według przepisów aktualnych. Po trzecie, pilnujcie ważności samego pozwolenia: wygasa ono, gdy budowy nie rozpoczniecie w 3 lata od ostateczności decyzji albo przerwiecie ją na dłużej niż 3 lata (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego) – a po wygaśnięciu nowa decyzja będzie wydawana już według przepisów aktualnych. I drobiazg praktyczny: 20 września 2026 r. wypada w niedzielę, więc jeżeli zależy Wam na złożeniu wniosku „pod starymi przepisami”, nie zostawiajcie tego na ostatni dzień – złóżcie kompletny wniosek z wyprzedzeniem i zachowajcie potwierdzenie złożenia.

Mity o WT2026 krążące w internecie – konfrontacja ze źródłami

Wszystkie poniższe twierdzenia znalazłem w tekstach, które w lipcu 2026 r. zajmują wysokie pozycje w wyszukiwarce. Każde sprawdziłem w dokumentach pierwotnych – tekście jednolitym rozporządzenia, projekcie z RCL i Dzienniku Ustaw:

Skąd tyle błędów w tak prostym do sprawdzenia temacie? Z dwóch mechanizmów. Pierwszy: teksty pisane są z innych tekstów, nie ze źródeł – błąd raz popełniony rozmnaża się kaskadowo. Drugi: strach klika lepiej niż spokój – „zdążcie przed drastycznym zaostrzeniem” przyciąga uwagę skuteczniej niż „dla domów jednorodzinnych na wejściu nie zmienia się prawie nic”. Dlatego zachęcam Was do jednego nawyku: gdy czytacie o przepisach, szukajcie w tekście numeru paragrafu i pozycji Dziennika Ustaw. Brak podstawy prawnej to sygnał ostrzegawczy.

Co z tego wynika dla wyboru i adaptacji projektu – praktyka

Zejdźmy na plac budowy. Niezależnie od tego, że „rewolucja wrześniowa” okazuje się dużo spokojniejsza, niż głoszą nagłówki, sam temat wymagań energetycznych pozostaje realny – bo WT2021 wciąż są wymagające, a kalendarz 2029–2030 nadchodzi. Z mojego doświadczenia wykonawczego kilka rad, jak się w tym poruszać:

Sprawdźcie, pod jakie przepisy policzono Wasz projekt. Projekty gotowe krążące po rynku od lat mogły być liczone jeszcze pod WT2017. Architekt adaptujący ma obowiązek doprowadzić projekt do zgodności z przepisami aktualnymi na dzień składania wniosku – dopytajcie wprost, czy charakterystyka energetyczna była przeliczana i ile zapasu ma wynik EP. Wynik „na styk” oznacza, że każda zmiana w trakcie adaptacji – większe przeszklenie, kominek, inny kocioł – może wypchnąć projekt poza limit.

Decyzje o przegrodach podejmujcie raz, a dobrze. Izolacji podłogi na gruncie nie poprawicie po wylaniu posadzek – to jest decyzja na całe życie budynku. Grubsza izolacja pod posadzką i na ścianach fundamentowych to też konsekwencje dla poziomu zero i detali przy drzwiach – takie rzeczy wyłapuje się na etapie projektu, nie murowania. Dach i ściany zawsze projektujcie z zapasem względem minimum – nie dlatego, że przepis każe, tylko dlatego, że różnica w kosztach materiału jest mała, a rachunki za ogrzewanie płacicie przez dziesięciolecia.

Źródło ciepła policzcie w dwóch horyzontach: inwestycyjnym i eksploatacyjnym. Każde dopuszczalne dziś rozwiązanie – kocioł gazowy, pompa ciepła, kocioł na biomasę, ogrzewanie elektryczne, sieć ciepłownicza – ma inny koszt zakupu, inny koszt pracy przez lata i inne wymagania instalacyjne. Porównanie wszystkich opcji ogrzewania zrobiłem w osobnym artykule i tam znajdziecie liczby; tutaj tylko dwie uwagi techniczne. Po pierwsze, wybór źródła wpływa na EP mocniej niż grubość ocieplenia, więc rozmawiajcie o nim z architektem adaptującym, zanim charakterystyka energetyczna zostanie policzona. Po drugie, jeżeli decydujecie się na pompę ciepła, instalację od początku projektujcie jako niskotemperaturową – od tego zależy jej realna sprawność.

Przygotujcie dom pod instalację słoneczną, nawet jeżeli montaż odkładacie na później. Obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca ma wejść od końca 2029 r. (warunkowo – przy zasadności technicznej i ekonomicznej), ale peszel od dachu do rozdzielnicy, miejsce na falownik i przemyślana połać dachu kosztują na etapie budowy grosze w porównaniu z kuciem ścian po latach. Wentylację planujcie jako system – jeżeli wybieracie rekuperację, patrzcie na deklarowaną sprawność odzysku (projektowane minimum 73% to poziom, który dobre centrale przekraczają z zapasem).

Czy warto się spieszyć z wnioskiem przed 20 września 2026 r.?

To pytanie słyszę najczęściej – i moja odpowiedź może Was zaskoczyć, bo jest odwrotna do tonu większości publikacji. Dla typowego domu jednorodzinnego nie ma energetycznego powodu do pośpiechu. Skoro projekt nowego rozporządzenia utrzymuje na wejściu te same wartości EP i U, to dom projektowany pod wniosek złożony w październiku 2026 r. policzycie – co do limitów energetycznych – tak samo jak pod wniosek wrześniowy. Zastrzegam: to wniosek z wersji projektu z 9 czerwca 2025 r.; gdyby finalny tekst zmienił wartości albo przepisy przejściowe, ta ocena może się zmienić – zaktualizuję ten artykuł po publikacji aktu. Wyścig z kalendarzem ma sens dopiero przy horyzoncie 2030 r.: jeżeli planujecie dom z kotłem gazowym, wniosek musicie złożyć przed 1 stycznia 2030 r., bo później projekt musiałby już spełniać wymóg bezemisyjności.

Jest natomiast argument ostrożnościowy, żeby ważne wnioski składać z zapasem względem samego 20 września 2026 r.: nowe rozporządzenie to prawie czterysta paragrafów w nowej numeracji i nowej redakcji. Pierwsze miesiące jego stosowania to zawsze okres docierania – urzędy, projektanci i rzeczoznawcy będą się uczyć nowego tekstu, pojawią się rozbieżne interpretacje. Jeżeli Wasz projekt jest gotowy latem 2026 r., złożenie wniosku przed zmianą oszczędzi Wam bycia królikiem doświadczalnym nowej numeracji. Ale to argument o wygodzie procedowania, nie o wymaganiach technicznych – nie dajcie sobie wmówić paniki.

Czego warunki techniczne NIE regulują

Na koniec części merytorycznej: granice tematu, żebyście wiedzieli, gdzie szukać odpowiedzi na pytania, których WT nie obejmują. O tym, czy i co możecie postawić na działce, decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku decyzja o warunkach zabudowy (z rewolucją planu ogólnego gminy w tle – pisałem o niej w artykule o przepisach 2026). WT nie pełnią funkcji planistycznej – choć uczciwie dodam, że potrafią pośrednio zablokować konkretny zamysł na konkretnej działce, na przykład przez wymagane odległości od granicy czy nasłonecznienie. Nie narzucają stylu architektonicznego, koloru elewacji, układu wnętrz ani liczby pokoi. Nie wskazują technologii budowy – murowana, szkieletowa, prefabrykowana: każda może spełnić wymagania, jeżeli jest dobrze zaprojektowana. Nie wymieniają marek materiałów – liczy się parametr, nie logo. I nie regulują procedury uzyskiwania zgód – od tego jest Prawo budowlane i jego akty wykonawcze, z dziennikiem budowy i procedurą oddania do użytkowania włącznie.

Mówiąc obrazowo: WT ustalają, jaki ma być wynik – parametry przegród, energii, bezpieczeństwa i higieny. Droga dojścia do tego wyniku należy do Was, Waszego architekta i wykonawcy.

Najczęstsze pytania o WT2026

Czy WT2026 już obowiązują?

Nie. Na 19 lipca 2026 r. „WT2026” to projekt nowego rozporządzenia (RCL nr 12398903) po konsultacjach publicznych, przed komitetami Rady Ministrów i publikacją. Obowiązuje rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. z wymaganiami energetycznymi WT2021.

Kiedy nowe warunki techniczne wejdą w życie?

Projekt przewiduje 20 września 2026 r. (§ 389) – i jest to zarazem ustawowy termin graniczny, po którym stare rozporządzenie traci moc (84 miesiące z art. 66 ustawy o zapewnianiu dostępności, liczone od 20 września 2019 r.).

Czy nowe przepisy obejmą moją trwającą budowę?

Nie. Inwestycję prowadzicie według przepisów z dnia złożenia wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia – przez cały czas budowy, niezależnie od jej długości. Taki przepis przejściowy zawiera i obecne prawo (§ 329a WT, § 2 nowelizacji z 2023 i 2024 r.), i § 388 projektu.

Czy po 20 września 2026 r. dom trzeba będzie grubiej ocieplić?

Nie. Wartości współczynników U w projekcie (załącznik nr 12) są identyczne z obowiązującymi: ściany 0,20, dach 0,15, podłoga na gruncie 0,30, okna 0,90 W/(m²·K).

Czy limit EP spada we wrześniu 2026 r.?

Nie. Cząstkowa wartość EP_H+W dla domu jednorodzinnego pozostaje 70 kWh/(m²·rok). Obniżka do 63 kWh/(m²·rok) ma wejść 1 stycznia 2030 r. (§ 350 ust. 2 projektu).

Czy będzie można montować kocioł gazowy?

W budowach z wnioskiem złożonym przed 1 stycznia 2030 r. – tak, o ile projekt mieści się w limicie EP. Od 1 stycznia 2030 r. projekt wymaga, by źródło ciepła w nowym budynku nie emitowało na miejscu CO₂ z paliw kopalnych (§ 349 ust. 1 pkt 3), co oznacza, że kotły gazowe i węglowe wypadną z katalogu rozwiązań dopuszczalnych w nowo projektowanych domach.

Czy fotowoltaika będzie obowiązkowa?

Sama fotowoltaika – nie. Projekt przewiduje od 31 grudnia 2029 r. obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca „do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła”, więc wymóg spełnicie zarówno fotowoltaiką, jak i kolektorami słonecznymi do ciepłej wody. Wybór technologii należy do Was. Obowiązek jest warunkowy: stosuje się go, gdy instalacja jest zasadna technicznie, funkcjonalnie i ekonomicznie (okres zwrotu do 15 lat). Nie jest to bezwarunkowy nakaz (§ 351 ust. 2 i 3 projektu).

Czy muszę robić test szczelności domu (Blower Door)?

Nie musicie. I obecne przepisy, i projekt zawierają wartości szczelności n50 (3,0 przy wentylacji grawitacyjnej, 1,5 przy mechanicznej) oraz próbę szczelności po budowie wyłącznie jako zalecenie (pkt 2.3.3–2.3.4 załącznika energetycznego) – nie jako warunek odbioru. Sam test polecam zrobić dobrowolnie, zwłaszcza przy rekuperacji – ale to Wasza decyzja, nie wymóg prawny.

Gdzie sprawdzić aktualny stan prac nad rozporządzeniem?

W dwóch miejscach. Przebieg prac: serwis Rządowy Proces Legislacyjny (legislacja.rcl.gov.pl, projekt 12398903). Publikacja: Dziennik Ustaw / ISAP (isap.sejm.gov.pl). To źródła pierwotne; każdy poradnik, łącznie z moim, jest wobec nich wtórny.

Podsumowanie

Historia „WT2026” jest w gruncie rzeczy prostsza, niż wynika z medialnego szumu, a zarazem ciekawsza. Stare rozporządzenie umiera 20 września 2026 r. z powodu, o którym mało kto pisze: ustawy o dostępności z 2019 r. i jej art. 66. Nowe rozporządzenie, pisane od zera i wdrażające unijną dyrektywę EPBD, na dzień wejścia w życie nie podnosi poprzeczki energetycznej ani o milimetr – prawdziwe zmiany mają daty 31 grudnia 2029 r. i 1 stycznia 2030 r., a największa z nich to wymóg bezemisyjności, który zakończy erę paliw kopalnych w nowych domach. Dla Was oznacza to spokój na dziś i planowanie na jutro: wniosek złożony przed zmianą przepisów zamraża Wam stan prawny na całą budowę, a decyzje o źródle ciepła, przegrodach i przygotowaniu pod fotowoltaikę i tak opłaca się podejmować tak, jakby 2030 r. był już za progiem – bo dla trwałości i wartości Waszego domu on właśnie jest.

Ten artykuł zaktualizuję po publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw – wtedy zweryfikuję każdą wartość z finalnym tekstem. Jeżeli budujecie i chcecie rozumieć przepisy głębiej, zajrzyjcie do powiązanych tekstów: o pozwoleniu na budowę, wszystkich zmianach przepisów w 2026 r. i adaptacji projektu gotowego.

Źródła (stan na 19 lipca 2026 r.)

Dla dociekliwych: wszystkie dokumenty, na których oparłem ten tekst, w kolejności ważności:

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225, ze zmianami: Dz.U. 2023 poz. 2442 i Dz.U. 2024 poz. 726 (oraz Dz.U. 2024 poz. 474 – akt przesuwający termin wejścia w życie nowelizacji z 2023 r. na 1.08.2024).
2. Ustawa z 19.07.2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – art. 44 i art. 66 (Dz.U. 2019 poz. 1696; tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1411); przedłużenia terminu: Dz.U. 2022 poz. 975 (60 mies.) i Dz.U. 2024 poz. 1081 (84 mies.).
3. Projekt rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (…) – RCL, projekt nr 12398903: tekst projektu z 9.06.2025 r., załączniki 1–12, raport z konsultacji publicznych i opiniowania z 14.05.2026 r.
4. Ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1847); Prawo budowlane – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524.
5. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24.04.2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD, Dz.Urz. UE L 2024/1275).

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Opisuję stan prawny na 19 lipca 2026 r.; część tekstu dotyczy projektu rozporządzenia, którego ostateczna treść może się zmienić w toku prac legislacyjnych – wszystkie fragmenty dotyczące projektu są w tekście wyraźnie oznaczone. Przed decyzjami projektowymi i złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę zweryfikujcie aktualny stan prawny w ISAP i skonsultujcie się z architektem adaptującym.