Wojciech Tracichleb · Blog  · 44 min czytania

Warunki techniczne 2026 (WT2026) – co obowiązuje, a co jest projektem

Sprawdziłem WT2026 u źródła – w Dzienniku Ustaw i na RCL. Nowego rozporządzenia nie ma, a stare można stosować przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Pokazuję, które przepisy dotyczą Waszej budowy.

Sprawdziłem WT2026 u źródła – w Dzienniku Ustaw i na RCL. Nowego rozporządzenia nie ma, a stare można stosować przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Pokazuję, które przepisy dotyczą Waszej budowy.

O „WT2026” przeczytacie w internecie niemal wszystko: że obowiązują od stycznia, że limit energii spada do 55, że trzeba grubiej ocieplać, że bez testu szczelności nie odbierzecie domu. Sprawdziłem każdą z tych informacji u źródła – w Dzienniku Ustaw, w ISAP i w dokumentach Rządowego Centrum Legislacji – i większość z nich jest po prostu nieprawdziwa. W tym artykule dostajecie stan faktyczny: co można stosować dziś, co i od kiedy według projektu ma się zmienić, skąd wzięła się data 20 września 2026 r. i – najważniejsze – które przepisy dotyczą Waszej konkretnej budowy. Piszę to jako praktyk, który od 2013 roku prowadzi budowy domów jednorodzinnych, ale w tym tekście każda liczba i każda data ma swoje źródło w konkretnym akcie prawnym, z podaniem paragrafu. Stan prawny opisuję na dzień 21 października 2026 r. – a ponieważ część tematu to wciąż projekt rozporządzenia, mówię wprost, co jest prawem, a co dopiero może się nim stać.

Najkrótsza wersja – dla tych, którzy potrzebują odpowiedzi teraz

Jeżeli mielibyście zapamiętać z tego artykułu tylko pięć zdań, to te:

Po pierwsze: „WT2026” nie jest dziś obowiązującym prawem. To projekt zupełnie nowego rozporządzenia o warunkach technicznych, który przeszedł już notyfikację w Komisji Europejskiej, ale na 21 października 2026 r. w Dzienniku Ustaw go nie ma. Po drugie: rozporządzenie z 2002 r. przestało obowiązywać we wrześniu 2026 r. – i to nie była decyzja „na oko”, tylko twardy termin zapisany w ustawie. Nowe nie zdążyło, więc ustawa z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161) pozwala stosować stare przepisy jeszcze przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. – przy pozwoleniu na budowę i zgłoszeniu budowy po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego). Po trzecie: wbrew temu, co przeczytacie w większości poradników, projekt nowych warunków technicznych nie zaostrza na wejściu ani wymagań energetycznych EP, ani współczynników U – wartości dla domu jednorodzinnego pozostają dokładnie takie same jak od 2021 r. Po czwarte: prawdziwe zaostrzenie ma w projekcie daty 31 grudnia 2029 r. (obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca – fotowoltaikę albo kolektory) i 1 stycznia 2030 r. (niższy limit EP oraz wymóg bezemisyjności, który w praktyce kończy erę kotłów gazowych w nowych domach). Po piąte: dopóki nowego rozporządzenia nie ma, o tym, według których warunków technicznych powstaje Wasz projekt, decyduje oświadczenie inwestora złożone w urzędzie (najlepiej razem z wnioskiem o pozwolenie na budowę albo zgłoszeniem) – nie dzień rozpoczęcia robót ani dzień odbioru.

A teraz po kolei – bo diabeł, jak zwykle w przepisach, siedzi w szczegółach i w datach.

Czym są „warunki techniczne” i dlaczego to najważniejszy akt dla Waszego projektu

Pod skrótem WT kryje się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690; tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późniejszymi zmianami). To akt wykonawczy do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wydany na podstawie jej art. 7 ust. 2 pkt 1. Mówiąc po ludzku: Prawo budowlane ustala reguły gry w procesie inwestycyjnym (pozwolenia, zgłoszenia, uczestnicy budowy), a warunki techniczne mówią, jaki fizycznie ma być budynek – jak usytuowany na działce, jak doświetlony, jak wentylowany, jak zabezpieczony pożarowo i ile energii może zużywać.

Dla Was, jako inwestorów, to jest dokument pierwszej wagi z prostego powodu: projektant ma obowiązek zaprojektować dom zgodnie z warunkami technicznymi obowiązującymi dla Waszej inwestycji, a organ przed wydaniem pozwolenia na budowę (albo przy zgłoszeniu) sprawdza projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany w zakresie, który wyznacza mu Prawo budowlane. Za pełną zgodność techniczną – w tym za szczegóły energetyczne i projekt techniczny, którego organ nie zatwierdza – odpowiada projektant swoim podpisem i uprawnieniami. Projekt sprzeczny z WT to odmowa pozwolenia albo sprzeciw do zgłoszenia, a błąd wykryty później obciąża projektanta.

Z perspektywy portfela najwięcej ważą dwa fragmenty rozporządzenia: § 328–329 (maksymalne zużycie energii pierwotnej EP) i załącznik nr 2 (izolacyjność cieplna przegród, czyli słynne współczynniki U). To one decydują o grubości ocieplenia, klasie okien i doborze źródła ciepła.

Skróty WT2017, WT2021, WT2026 nie są nazwami urzędowymi – to branżowy żargon opisujący kolejne progi zaostrzeń. WT2017 i WT2021 to były dwa etapy tej samej nowelizacji z 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 926), z wartościami wchodzącymi w życie 1 stycznia 2017 r. i 31 grudnia 2020 r. Natomiast „WT2026” – i to jest pierwsza rzecz, którą prostuję – nie jest kolejną nowelizacją tego samego rozporządzenia. To projekt zupełnie nowego aktu, który ma zastąpić rozporządzenie z 2002 r. w całości.

Skąd wzięła się data 20 września 2026 r. – mechanizm, którego nie znajdziecie w poradnikach

Tu dochodzimy do rzeczy, której zabrakło w niemal każdym tekście o WT2026, jaki czytałem. Data 20 września 2026 r. nie wzięła się z powietrza ani z zapowiedzi ministerstwa. Wynika z konkretnego przepisu ustawowego i warto zrozumieć ten mechanizm, bo on wyjaśnia, dlaczego nowe rozporządzenie musi powstać.

W 2019 r. Sejm uchwalił ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. 2019 poz. 1696). Ustawa weszła w życie 20 września 2019 r. i przy okazji zmieniła art. 7 Prawa budowlanego – od tej pory ministrowie, wydając przepisy techniczno-budowlane, muszą uwzględniać potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami (art. 44 tej ustawy). A skoro zmieniła się podstawa prawna, ustawodawca dał w art. 66 regułę przejściową: dotychczasowe rozporządzenia wykonawcze – w tym nasze warunki techniczne – zachowują moc tylko przez określony czas. Pierwotnie były to 36 miesięcy, ale termin dwukrotnie przedłużano: ustawą z 24 marca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 975) do 60 miesięcy, a ustawą z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1081) do 84 miesięcy.

Osiemdziesiąt cztery miesiące od 20 września 2019 r. mijają we wrześniu 2026 r. – i wtedy rozporządzenie z 2002 r. przestało istnieć z mocy prawa, choć nikt nie kiwnął palcem. Co do samego dnia źródła mówią różnie, więc podaję je tak, jak stoją: ustawa z 31 lipca 2026 r. pisze o przepisach „obowiązujących do dnia 19 września 2026 r.”, a urzędowa baza aktów prawnych Sejmu (ISAP) podaje datę uchylenia 21 września 2026 r. Ten sam los spotkał stare rozporządzenie z 1999 r. o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. 1999 nr 74 poz. 836). Nie dotyczy to natomiast rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – obecne wydano w 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1609) po zmianie ustawy i ono obowiązuje dalej. Resort odpowiedzialny za budownictwo miał więc wydać nowe warunki techniczne przed tym terminem, bo inaczej Polska zostałaby bez przepisów mówiących, jaki ma być budynek – i nie zdążył, a co z tego wynikło, opisuję niżej.

Ten sam kalendarz widać w ustawie z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2025 poz. 1847). Większość jej przepisów weszła w życie 7 stycznia 2026 r., ale definicje budynków – mieszkalnego, gospodarczego, użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, rekreacji indywidualnej, a także zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej – weszły do samej ustawy dokładnie 20 września 2026 r. (art. 13 pkt 1 tej ustawy). Dlaczego? Bo wcześniej te definicje siedziały w § 3 rozporządzenia z 2002 r., które we wrześniu przestało obowiązywać. Ustawodawca przeniósł je piętro wyżej, do ustawy, żeby nie zginęły razem z nim. Jak widzicie, wszystkie elementy tej układanki wskazują ten sam termin.

„WT2026” dziś: projekt po notyfikacji, przed metą

Skoro wiemy już, dlaczego nowe rozporządzenie musi powstać, zobaczmy, gdzie ono jest. Projekt zaczynał w Rządowym Centrum Legislacji pod numerem 12398903, a od lipca 2026 r. jest prowadzony pod numerem 12412604 jako „rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych” (możecie go śledzić na legislacja.rcl.gov.pl – polecam, to źródło pierwotne, nie omówienie). Wersja skierowana do uzgodnień i konsultacji publicznych nosi datę 9 czerwca 2025 r., a najnowsza opublikowana – 6 sierpnia 2026 r. To dokument z rozmachem: 395 paragrafów, trzynaście działów i trzynaście załączników – dla porównania, rozporządzenie z 2002 r. kończy się na § 332. Nowy akt wchłania też drugie rozporządzenie: o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z 1999 r., które dotąd żyło osobno.

Stan procesu na 21 października 2026 r. wygląda tak: uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje publiczne są zakończone, a 14 maja 2026 r. resort opublikował raport z konsultacji wraz z ośmioma tabelami odniesień do uwag. Uwagi zgłosiło około stu siedemdziesięciu podmiotów: od Stowarzyszenia Architektów Polskich i izb inżynierów, przez Instytut Techniki Budowlanej i Państwową Straż Pożarną, po producentów styropianu, wełny, branżę fotowoltaiczną i organizacje osób z niepełnosprawnościami. Część uwag uwzględniono – raport mówi wprost, że „zmianie uległo brzmienie poszczególnych przepisów” – część odrzucono jako wykraczające poza delegację ustawową. Zapamiętajcie z tego jedno: ostateczny tekst rozporządzenia może się różnić od wersji, którą dziś znamy. Wszystko, co piszę niżej o treści projektu, opisuje wersję z 6 sierpnia 2026 r. – najnowszą opublikowaną na RCL do dnia, w którym piszę te słowa. Od wersji z konsultacji różni się ona w trzech sprawach, które opisuję niżej: obowiązek instalacji wykorzystującej energię słońca w budynku mieszkalnym nie ma już warunku opłacalności, brama ma mieć co najmniej 2,6 m zamiast 2,4 m (furtka 1 m zamiast 0,9 m), a minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej na działkach pod zabudowę wielorodzinną, budynki lecznicze i oświatowe rośnie z 25 do 30%.

Komisji prawniczej nie było – Rządowe Centrum Legislacji odstąpiło od niej z uwagi na obszerność projektu i wpisany w nim termin. Notyfikacja techniczna w Komisji Europejskiej (rozporządzenie zawiera przepisy techniczne, więc podlega procedurze z dyrektywy 2015/1535) jest już za projektem: polskie władze zgłosiły go 7 sierpnia 2026 r. z wnioskiem o tryb pilny, a Komisja 31 sierpnia 2026 r. uznała ten wniosek za uzasadniony. Na liście etapów w RCL nie ma jeszcze dokumentów przy podpisie ministra ani przy skierowaniu aktu do ogłoszenia. Po drodze zmienił się nawet gospodarz projektu – zaczynało Ministerstwo Rozwoju i Technologii, a po reorganizacji rządu prowadzi go Minister Finansów i Gospodarki. Projekt nadal przewiduje wejście w życie z dniem 20 września 2026 r. (§ 395 wersji z 6 sierpnia 2026 r., w wersji z konsultacji § 389) – zbieżność z terminem z art. 66 ustawy o dostępności była oczywiście zamierzona. Ten dzień minął, a rozporządzenia w Dzienniku Ustaw nie ma; ministerstwo w komunikacie z 18 września 2026 r. napisało tylko, że prace nad nim „są nadal prowadzone”. Kiedy zostanie ogłoszone – nie wiem i nie będę zgadywał, bo nowej daty nie podał żaden dokument urzędowy, więc sprawdzajcie Dziennik Ustaw i ISAP.

Rozporządzenie nie zdążyło przed 20 września – i powstała luka: stary akt wygasł z mocy ustawy, nowego nie ma. Tym razem ustawodawca nie przedłużył terminu z art. 66, jak w 2022 i 2024 r. Zamiast tego ustawą z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161) dopisał do Prawa budowlanego rozdział „Przepisy epizodyczne”, czyli art. 102a–102c, które weszły w życie 2 września 2026 r. One nie przedłużają obowiązywania rozporządzenia z 2002 r. – pozwalają przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. stosować przepisy „obowiązujące do dnia 19 września 2026 r.”. Co z tego wynika dla Waszej budowy, rozbieram niżej, w części o przepisach przejściowych.

Co można stosować dziś: wymagania energetyczne WT2021 w liczbach

Zanim przejdziemy do projektu, ustalmy twardy grunt: wartości z rozporządzenia z 2002 r., które przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. możecie stosować – przy pozwoleniu na budowę i zgłoszeniu budowy po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego). Od 31 grudnia 2020 r. nic się w tych wartościach nie zmieniło – tak zwane WT2021 to właśnie te wymagania.

Zacznę od wskaźnika EP, bo wokół niego narosło najwięcej nieporozumień. EP to roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną, wyrażone w kWh na metr kwadratowy powierzchni o regulowanej temperaturze (ogrzewanej lub chłodzonej) na rok, liczone według metodologii z ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. „Pierwotną”, czyli liczoną u źródła, z wagą zależną od nośnika: prąd z sieci ma wysoki współczynnik nakładu, więc każda kilowatogodzina prądu obciąża EP mocniej niż kilowatogodzina gazu; za to energia z otoczenia, którą pompa ciepła pobiera za darmo z powietrza czy gruntu, nie obciąża EP wcale – w bilansie liczy się tylko prąd napędzający pompę. Dlatego EP tak mocno zależy od źródła ciepła, a nie tylko od grubości styropianu.

I tu niuans, który w poradnikach ginie, a projektant powinien go znać: limit EP jest sumą wartości cząstkowych (§ 329 ust. 1: EP = EPH+W + ΔEPC + ΔEPL). Dla domu jednorodzinnego cząstkowa wartość na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę wynosi 70 kWh/(m²·rok), oświetlenie się nie liczy (ΔEPL = 0), a jeżeli dom ma chłodzenie – limit rośnie o składnik ΔEPC zależny od powierzchni chłodzonej. Popularne zdanie „EP domu nie może przekroczyć 70” jest więc prawdziwe dla domu bez klimatyzacji – dom z chłodzeniem ma limit odrobinę wyższy, wyliczany indywidualnie.

Druga noga wymagań to izolacyjność cieplna przegród z załącznika nr 2 do rozporządzenia – współczynniki U, czyli miara, ile ciepła ucieka przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia. Im niższe U, tym cieplejsza przegroda. Wartości z rozporządzenia z 2002 r. (dla pomieszczeń ogrzewanych do co najmniej 16°C, czyli typowego domu):

PrzegrodaU maks. [W/(m²·K)]Podstawa
Ściany zewnętrzne0,20zał. 2 pkt 1.1 lp. 1a
Dach, stropodach0,15zał. 2 pkt 1.1 lp. 5a
Podłoga na gruncie0,30zał. 2 pkt 1.1 lp. 6a
Strop nad pomieszczeniem nieogrzewanym0,25zał. 2 pkt 1.1 lp. 7a
Okna fasadowe, drzwi balkonowe0,90zał. 2 pkt 1.2 lp. 1a
Okna połaciowe (dachowe)1,10zał. 2 pkt 1.2 lp. 2a
Drzwi zewnętrzne1,30zał. 2 pkt 1.2 lp. 4

Do kompletu: podłoga na gruncie w pomieszczeniu ogrzewanym musi mieć obwodową izolację cieplną o oporze co najmniej 2,0 (m²·K)/W (zał. 2 pkt 1.4), a budynek ma być zaprojektowany tak, żeby ograniczyć ryzyko przegrzewania latem (§ 328 ust. 2). Jak te wartości przekładają się na praktykę – ile centymetrów styropianu czy wełny, jakie pakiety szybowe – to zależy od materiału i technologii; sama liczba centymetrów nie jest w przepisach, przepis mówi o efekcie.

WT w pigułce: parametry domu jednorodzinnego, o które pytacie najczęściej

Energetyka to najgłośniejszy, ale nie jedyny obszar warunków technicznych. W codziennej pracy z inwestorami wraca stały zestaw pytań: jak blisko granicy mogę postawić dom, jaka musi być wysokość pokoi, jakie schody przejdą odbiór. Zebrałem te parametry w jedną tabelę, wszystkie z rozporządzenia z 2002 r., które w okresie przejściowym można stosować. Dodaję ją z myślą i o Was, i o projektantach, którzy potrzebują szybkiej ściągi z numerami paragrafów:

ParametrWymaganie (dom jednorodzinny)Podstawa (WT)
Odległość od granicy działki4 m (ściana z oknami lub drzwiami), 3 m (ściana bez okien); od 15.08.2024 także 3 m dla ściany z oknami nierównoległej do granicy, gdy krawędź okna zachowuje 4 m§ 12 ust. 1 i 1a
Wysokość pomieszczeńPokoje: min. 2,5 m; pokoje na poddaszu: min. 2,2 m§ 72 ust. 1
Doświetlenie pokoiPowierzchnia okien ≥ 1/8 powierzchni podłogi pomieszczenia§ 57 ust. 2
NasłonecznienieMin. 3 h w dniach równonocy (7:00–17:00); w mieszkaniu wielopokojowym wystarczy jeden pokój§ 60 ust. 1–2
SchodySzerokość biegu min. 0,8 m; wysokość stopnia maks. 0,19 m§ 68 ust. 1
BalustradyMin. 0,9 m (w budynkach jednorodzinnych)§ 298 ust. 2
Drzwi wejścioweMin. 0,9 × 2,0 m w świetle ościeżnicy§ 62 ust. 1
GarażWysokość min. 2,2 m w świetle (2,0 m do spodu instalacji); wrota min. 2,3 × 2,0 m§ 102 pkt 1–2
Brama i furtkaBrama min. 2,4 m, furtka min. 0,9 m w świetle; nie mogą otwierać się na zewnątrz działki§ 42–43

Tabela pokazuje typowe minima dla standardowego domu – szczegóły, wyjątki (np. sposób liczenia wysokości przy skosach poddasza czy odstępstwa dla zabudowy śródmiejskiej przy nasłonecznieniu) wynikają z pełnego brzmienia paragrafów. Projekt nowego rozporządzenia w wersji z 6 sierpnia 2026 r. część tych minimów zostawia bez zmian – schody (0,8 m i 0,19 m), drzwi wejściowe (0,9 × 2 m) i balustradę w domu jednorodzinnym (0,9 m). Inne zapisuje inaczej: brama ma mieć w świetle co najmniej 2,6 m, a furtka 1 m (§ 38), a odległość od granicy liczy się osobno do ściany (3 m) i do krawędzi okna (4 m) (§ 11). Zmienia się też numeracja – ogrodzenia z § 41–43 wędrują do § 36–38. Jeżeli więc czytacie gdzieś, że „od września zmieniają się wymiary schodów albo drzwi” – wiecie już, jak to zweryfikować.

Projekt WT2026 a energetyka: co się zmienia, a co nie – z datami

Teraz najważniejsza część tego artykułu. Wersja projektu z 6 sierpnia 2026 r. przenosi wymagania energetyczne do § 356–357 i załącznika nr 7 (w wersji z konsultacji były to § 349–350 i załącznik nr 12) – i tu czeka największa niespodzianka dla wszystkich, którzy czytali o „drastycznym zaostrzeniu od września”.

Na dzień wejścia w życie projekt nie zaostrza ani EP, ani U. Cząstkowa wartość EPH+W dla domu jednorodzinnego pozostaje 70 kWh/(m²·rok) – identyczna jak w rozporządzeniu z 2002 r. Wartości U w załączniku nr 7 są co do przecinka takie same jak w załączniku nr 2 rozporządzenia z 2002 r.: ściany 0,20, dach 0,15, podłoga 0,30, okna 0,90, drzwi 1,30. Sprawdziłem tabelę po tabeli, wiersz po wierszu – w obu wersjach projektu. Projektant, który dziś projektuje dom pod WT2021, po wejściu nowego rozporządzenia w tym brzmieniu policzy go według tych samych limitów EP i U – choć oczywiście nowy akt trzeba będzie czytać w całości, bo zmienia się numeracja, odesłania i pojedyncze wymagania wykonawcze.

Zaostrzenie jest – ale ma inne daty i inny charakter, niż głoszą nagłówki. Projekt wpisuje w § 357 harmonogram dwustopniowy, a w § 356 ust. 1 pkt 3 – zupełnie nowy wymóg, który jest polskim wdrożeniem unijnej dyrektywy budynkowej EPBD (dyrektywa 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r.; projekt wprost ją wykonuje). Oto pełny kalendarz z projektu:

Data (wg projektu)Co się zmienia dla domu jednorodzinnegoPodstawa w projekcie
Dzień wejścia w życie (w projekcie wciąż 20.09.2026 – ta data minęła bez ogłoszenia)Nowe rozporządzenie zastępuje stare. EPH+W = 70, U bez zmian. Zmiany porządkowe i punktowe (niżej)§ 395; § 357 ust. 2; zał. 7
31.12.2026Obowiązek wyposażenia w instalację wykorzystującą energię słońca (fotowoltaika albo kolektory) dla budynków innych niż mieszkalne, powyżej 250 m² (domów jednorodzinnych nie dotyczy)§ 358 ust. 2 i 5; § 395 pkt 1
01.01.2028Ostrzejsze wymogi (EP 63, bezemisyjność) dla budynków jednostek sektora finansów publicznych – prywatnych domów nie dotyczy§ 356–357 (odnośniki)
31.12.2029Budynek mieszkalny (i przylegające do niego zadaszone stanowisko postojowe) wyposaża się w instalację wykorzystującą energię słońca do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła – czyli fotowoltaikę albo kolektory, do wyboru. W wersji z 6 sierpnia 2026 r. bez warunku opłacalności (w wersji z konsultacji – tylko gdy zasadne technicznie, funkcjonalnie i ekonomicznie, zwrot ≤ 15 lat)§ 358 ust. 3 i 5; § 395 pkt 2
01.01.2030EPH+W spada do 63 kWh/(m²·rok). Do tego wymóg bezemisyjności: źródło ciepła, chłodu i energii elektrycznej nie może emitować na miejscu CO₂ z paliw kopalnych§ 357 ust. 2; § 356 ust. 1 pkt 3 i ust. 5

Zatrzymajmy się przy wymogu z 1 stycznia 2030 r., bo on jest realną rewolucją – dużo większą niż korekta EP o 7 jednostek. „Źródło ciepła nie emituje na miejscu dwutlenku węgla z paliw kopalnych” oznacza w praktyce: w nowym domu z wnioskiem złożonym po tej dacie nie zaprojektujecie już kotła na gaz ziemny ani na węgiel – o ile finalne brzmienie przepisu nie zmieni się względem projektu. To nie jest utrudnienie wynikające z niskiego EP, tylko wprost zapisany zakaz emisji z paliw kopalnych na miejscu. Zostają pompy ciepła, ogrzewanie elektryczne, sieć ciepłownicza, kotły na biomasę (drewno i pellet to nie paliwa kopalne), a pytania graniczne – jak biometan czy instalacje hybrydowe – rozstrzygnie dopiero ostateczny tekst i praktyka organów. Budynek spełniający komplet tych wymagań projekt nazywa „budynkiem bezemisyjnym” (§ 356 ust. 5). Skąd ten kierunek? Wprost z art. 7 dyrektywy EPBD: wszystkie nowe budynki w Unii mają być zeroemisyjne od 2030 r., budynki publiczne – od 2028 r.

Jeżeli planujecie budowę „na spokojnie”, z wnioskiem o pozwolenie około 2029–2030 r., ten kalendarz warto mieć na uwadze przy decyzjach, które trudno cofnąć: moc przyłączeniowa działki, wybór między pompą ciepła a kotłem gazowym, orientacja i konstrukcja połaci dachu pod fotowoltaikę. Jeżeli pozwolenie będzie ostateczne przed 2030 r., budujecie według zatwierdzonego projektu, a wybór źródła ciepła pozostaje Waszą decyzją, podjętą na podstawie kosztów inwestycji, kosztów eksploatacji i dostępnych mediów na działce.

Jest jeszcze jedna zmiana energetyczna w projekcie, o której nikt nie pisze, a którą projektanci instalacji powinni odnotować: próg obowiązkowego odzysku ciepła w wentylacji mechanicznej spada z 500 do 250 m³/h, a wymagana sprawność rośnie z 50% do 73% (68% dla wymienników z czynnikiem pośrednim) – § 150 ust. 1 projektu wobec § 151 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Uwaga na sformułowanie: to NIE jest obowiązek montowania rekuperacji w każdym domu – wentylacja grawitacyjna dalej jest legalna. Przepis mówi: jeżeli projektujecie wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną o wydajności od 250 m³/h (a typowa centrala w domu jednorodzinnym tyle ma), to musi ona odzyskiwać ciepło z podaną sprawnością. W praktyce rynkowej to żaden próg – przyzwoite centrale deklarują sprawność temperaturową powyżej 80% – ale wyklucza najtańsze urządzenia z dolnej półki.

Pozostałe zmiany w projekcie, które dotyczą domów jednorodzinnych

Projekt w wersji z 6 sierpnia 2026 r. to 395 paragrafów. Z rzeczy nowych, które realnie dotkną budujących dom, wybrałem te warte Waszej uwagi:

Akustyka w bliźniakach i szeregówkach (§ 354 ust. 4–6). Projekt wprost obejmuje wymaganiami akustycznymi (dotąd kojarzonymi głównie z blokami) budynki jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej i szeregowej oraz domy z wydzielonymi dwoma lokalami. Izolacyjność akustyczna stropów między lokalami ma być zachowana niezależnie od warstw wykończeniowych, unika się układów, w których łazienka czy kuchnia sąsiada przylega przez ścianę do Waszej sypialni, a instalacje montuje się z zabezpieczeniami przeciwdrganiowymi. Do tego roboty budowlane w lokalu nie mogą pogorszyć akustyki poniżej poziomu z analizy akustycznej projektu. Jeżeli kupujecie segment – to zmiana na Waszą korzyść.

Ogrodzenia (§ 36–38). Tu muszę poprawić to, co pisałem na podstawie wersji z konsultacji. Tam brama (2,4 m) i furtka (0,9 m) zostawały takie jak w § 43 rozporządzenia z 2002 r. W wersji z 6 sierpnia 2026 r. brama ma mieć w świetle co najmniej 2,6 m, a furtka 1 m (§ 38). Bez zmian zostaje zakaz otwierania bramy i furtki na zewnątrz działki (§ 37). Do tego zakaz umieszczania ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego i tłuczonego szkła przesuwa się z wysokości poniżej 1,8 m na poniżej 2,2 m (§ 36 ust. 2 projektu wobec § 41 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.).

Scalenie przepisów o użytkowaniu (dział XII). Nowy akt przejmuje materię rozporządzenia z 1999 r. o warunkach technicznych użytkowania budynków mieszkalnych – zasady konserwacji i bezpiecznej eksploatacji domu znajdziecie po zmianie w jednym akcie, nie w dwóch. Same obowiązki kontroli okresowych i utrzymania obiektu wynikają nadal wprost z Prawa budowlanego (art. 61–62); tego scalenie nie zmienia.

Sposób mierzenia odległości od granicy (w wersji z 6 sierpnia 2026 r. – załącznik nr 3). Projekt ma, tak jak rozporządzenie z 2002 r. po zmianie z 2024 r., załącznik z rysunkami, które pokazują, jak mierzyć odległość budynku od granicy działki – ale same odległości zapisuje inaczej (§ 11, o czym wyżej, przy tabeli parametrów). O tym, co zmieniło się w 2024 r., piszę niżej.

Czego w projekcie nie ma, a co bywa ogłaszane jako pewnik: nie ma obowiązkowego testu szczelności powietrznej: wartości n50 (3,0 dla wentylacji grawitacyjnej, 1,5 dla mechanicznej) i próba szczelności po zakończeniu budowy pozostają zaleceniem, dokładnie tak jak w rozporządzeniu z 2002 r. (pkt 2.3.3–2.3.4 załącznika energetycznego – brzmienie przechodzi bez zmian). Nie ma wymogu powierzchni biologicznie czynnej dla domów jednorodzinnych: podniesienie z 25 do 30% (w śródmieściu 20%) w wersji z 6 sierpnia 2026 r. dotyczy zabudowy wielorodzinnej, budynków leczniczych i oświaty (§ 32 projektu); dla domu jednorodzinnego taki wymóg może wynikać co najwyżej z planu miejscowego lub decyzji WZ, nie z WT. Nie ma wyższych balustrad w domach jednorodzinnych (zostaje 0,9 m; 1,1 m dotyczy innych typów budynków – jak w rozporządzeniu z 2002 r.).

Co się już zmieniło w latach 2024–2026, a mogło Wam umknąć

Skupienie na „wielkiej zmianie 2026” przesłania fakt, że warunki techniczne i ich otoczenie zmieniły się realnie całkiem niedawno, a te zmiany – w przeciwieństwie do projektu – są prawem albo częścią przepisów, które stosuje się w okresie przejściowym. Trzy daty:

1 sierpnia 2024 r.: weszła w życie nowelizacja z 27 października 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2442), zwana antypatodeweloperską (pierwotny termin 1 kwietnia 2024 r. przesunięto rozporządzeniem Dz.U. 2024 poz. 474). Głównie uderza w zabudowę wielorodzinną: 5 m od granicy dla bloków powyżej 4 kondygnacji, obowiązkowe place zabaw z nasłonecznieniem, przegrody między balkonami na wspólnej płycie, lokale użytkowe minimum 25 m². Dla Was istotne: przebudowano cały § 12 o odległościach od granicy działki – wartości podstawowe (4 m ściana z oknami, 3 m bez okien) zostały, ale zmieniła się redakcja przepisu i katalog wyjątków.

15 sierpnia 2024 r.: weszła w życie nowelizacja z 9 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 726). Dla domów jednorodzinnych to zmiana praktycznie ważna: nowy § 12 ust. 1a pozwala zbliżyć ścianę z oknami na 3 m do granicy, jeżeli ściana nie jest równoległa do granicy, a krawędź okna zachowuje 4 m. Do tego załącznik nr 1a z graficznym sposobem mierzenia odległości (każda płaszczyzna po załamaniu ściany liczy się osobno) i ułatwienia dla konstrukcji z drewna klejonego warstwowo w budynkach niskich. Na nietypowej, wąskiej działce ten przepis potrafi uratować projekt – przy wyborze projektu warto o nim pamiętać.

7 stycznia 2026 r.: weszła w życie ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie Prawa budowlanego (Dz.U. 2025 poz. 1847). To nie są warunki techniczne, ale zmienia się otoczenie: bez pozwolenia (na zgłoszenie albo całkiem bez formalności) można realizować m.in. przydomowe budowle ochronne do 35 m², zbiorniki na wody opadowe (do 5 m³ bez zgłoszenia, 5–15 m³ na zgłoszenie), magazyny energii do 30 kWh, a papierowy dziennik budowy będzie wydawany aż do końca 2031 r. Szerzej rozbieram te zmiany w artykule o nowych przepisach budowlanych 2026 i tekście o deregulacji procesu budowlanego.

Które przepisy obowiązują WASZĄ budowę – przepisy przejściowe bez ściemy

To jest sekcja, dla której (sądząc po pytaniach, jakie dostaję) większość z Was otworzyła ten tekst. Do września 2026 r. zasada była jedna i wracała przy każdej zmianie przepisów techniczno-budowlanych: o tym, która wersja warunków technicznych dotyczy Waszej inwestycji, decydował moment złożenia wniosku o pozwolenie na budowę (albo zgłoszenia) – nie moment rozpoczęcia robót, nie moment odbioru. Tym razem jest inaczej, bo nowego rozporządzenia nie ma, a więc nie ma też jego przepisu przejściowego. Jest za to art. 102a Prawa budowlanego i oświadczenie inwestora. Jedno się nie zmienia: dzień rozpoczęcia robót i data odbioru domu nie mają tu znaczenia – przekonanie, że się liczą, potrafi kosztować niepotrzebne przeprojektowywanie.

Nie wierzcie mi na słowo – zobaczcie, jak ustawodawca zapisywał to wcześniej. Nowelizacja WT2021: wniosek złożony przed 31 grudnia 2020 r. → stosuje się wartości wcześniejsze (§ 329a rozporządzenia z 2002 r.). Nowelizacja antypatodeweloperska: wniosek, zgłoszenie albo wydana decyzja sprzed 1 sierpnia 2024 r. → przepisy dotychczasowe (§ 2 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 2442). Nowelizacja majowa 2024: identyczna formuła (§ 2 rozporządzenia Dz.U. 2024 poz. 726). Tę samą formułę ma projekt nowego rozporządzenia (§ 394 wersji z 6 sierpnia 2026 r., w wersji z konsultacji § 388): dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie złożono wniosek, dokonano zgłoszenia albo wydano decyzję – stosuje się przepisy dotychczasowe. Tyle że projekt nie jest prawem, więc jego przepis przejściowy dziś nikogo nie chroni.

I tu ważna mechanika dla tych, którzy złożyli wniosek albo zgłoszenie przed 20 września 2026 r., a decyzji jeszcze nie mają: ustawa z 31 lipca 2026 r. nie ma dla takich spraw przepisu przejściowego. Polska Izba Inżynierów Budownictwa w materiale z 22 września 2026 r. przypomina, że organ rozstrzyga według stanu prawnego z dnia wydania decyzji, i zaleca, żeby inwestor złożył oświadczenie z art. 102a przed wydaniem decyzji – a przy zgłoszeniu przed upływem terminu na sprzeciw. Sama izba zaznacza, że ta możliwość wynika z wykładni przepisu, a nie z jego wyraźnego brzmienia. Jeżeli jesteście w tej sytuacji, porozmawiajcie o tym z architektem adaptującym jeszcze przed decyzją.

Praktyczne scenariusze (stan na 21 października 2026 r. – nowego rozporządzenia nie ma):

Wasza sytuacjaKtóre przepisy Was wiążą
Budujecie, a pozwolenie ostateczne albo skuteczne zgłoszenie macie sprzed 20 września 2026 r.Budujecie według zatwierdzonego projektu. Polska Izba Inżynierów Budownictwa ocenia, że oświadczenie nie jest wtedy potrzebne, a zakończenie budowy po tej dacie co do zasady nie otwiera ponownej oceny projektu
Wniosek albo zgłoszenie złożyliście przed 20 września 2026 r., a sprawa jeszcze trwaUstawa nie ma dla Was przepisu przejściowego. Izba inżynierów zaleca złożyć oświadczenie z art. 102a przed decyzją (przy zgłoszeniu – przed upływem terminu na sprzeciw) i zaznacza, że wynika to z wykładni, nie z brzmienia przepisu
Wniosek o pozwolenie albo zgłoszenie budowy składacie w ciągu 18 miesięcy od 20 września 2026 r. i dołączacie oświadczenie inwestoraRozporządzenie z 2002 r. (wartości WT2021) – dla projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego i technicznego oraz dla wszystkich decyzji dotyczących całego zamierzenia (art. 102a ust. 1, 2 i 4)
To samo, ale bez oświadczeniaUstawa nie mówi, według jakich warunków technicznych ma wtedy powstać projekt. Izba inżynierów: rozporządzenie z 2002 r. nie jest wiążące, projekt robi się według ustawy (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego) i zasad wiedzy technicznej – z ryzykiem wezwań do uzupełnień i sporów; dopóki sprawa trwa, oświadczenie można jeszcze złożyć odrębnym pismem przed decyzją (przy zgłoszeniu – przed upływem terminu na sprzeciw)
Budowa albo roboty, które nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego)Możecie stosować rozporządzenie z 2002 r. bez żadnego oświadczenia (art. 102b)
Wniosek złożycie po 1 stycznia 2030 r.Według projektu z 6 sierpnia 2026 r. – jeżeli wejdzie w tym brzmieniu: EPH+W 63, dom bezemisyjny (bez kotła na paliwa kopalne) i obowiązkowa instalacja wykorzystująca energię słońca – fotowoltaika albo kolektory

Trzy zastrzeżenia uczciwości. Po pierwsze, dwa wiersze tej tabeli – sprawy w toku i wniosek bez oświadczenia – stoją na stanowisku samorządu inżynierów, nie na przepisie; ustawa tych sytuacji nie rozstrzyga, a urzędy mogą je oceniać różnie. Po drugie, oświadczenie obejmuje całe zamierzenie budowlane: dotychczasowe przepisy stosuje się wtedy do wszystkich decyzji, które go dotyczą (art. 102a ust. 4), a ustawa nie przewiduje trybu zmiany ani cofnięcia oświadczenia – dlatego wybór warto zrobić raz, przed projektowaniem, i przekazać go wszystkim projektantom. Po trzecie, pilnujcie ważności samego pozwolenia: wygasa ono, gdy budowy nie rozpoczniecie w 3 lata od ostateczności decyzji albo przerwiecie ją na dłużej niż 3 lata (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego) – a po wygaśnięciu nowa decyzja będzie wydawana już według przepisów aktualnych. I drobiazg praktyczny: oświadczenie dołączcie do wniosku albo zgłoszenia jako załącznik i zachowajcie potwierdzenie złożenia; wzór i instrukcję przygotowała Polska Izba Inżynierów Budownictwa.

Mity o WT2026 krążące w internecie – konfrontacja ze źródłami

Wszystkie poniższe twierdzenia znalazłem w tekstach, które w lipcu 2026 r. zajmowały wysokie pozycje w wyszukiwarce. Każde sprawdziłem w dokumentach pierwotnych – tekście jednolitym rozporządzenia, projekcie z RCL i Dzienniku Ustaw:

Mit z internetuStan faktyczny (ze źródłem)
„WT2026 obowiązują od 1 stycznia 2026 r.”Fałsz. Na 21 października 2026 r. w Dzienniku Ustaw nie ma nowego rozporządzenia; projekt przeszedł notyfikację w Komisji Europejskiej, a na liście etapów w RCL nie ma dokumentów przy podpisie ministra i ogłoszeniu (RCL 12412604)
„Limit EP spada do ok. 55 kWh/(m²·rok)”Fałsz. Projekt: 70 na wejściu, 63 od 1.01.2030 (§ 357 ust. 2 wersji z 6 sierpnia 2026 r.). Wartości „55” nie ma w tabeli EP dla domu jednorodzinnego w żadnej wersji projektu
„Trzeba będzie grubiej ocieplać, okna U ≤ 0,8”Fałsz. Załącznik nr 7 projektu (w wersji z konsultacji nr 12) = wartości U z rozporządzenia z 2002 r. co do przecinka (ściany 0,20, dach 0,15, okna 0,90)
„Obowiązkowy test szczelności (Blower Door) przed odbiorem”Fałsz. Próba szczelności i wartości n50 są w rozporządzeniu z 2002 r. i w projekcie wyłącznie ZALECENIEM (zał. 2 pkt 2.3.3–2.3.4 rozporządzenia z 2002 r.; zał. 7 pkt 2.3.3–2.3.4 projektu) – żaden przepis nie czyni z nich warunku odbioru
„Obowiązkowa rekuperacja w domach powyżej 500 m³”Fałsz. Projekt nie nakazuje wentylacji mechanicznej w domach; zmienia się tylko wymóg sprawności odzysku, JEŻELI projektujecie wentylację mechaniczną ≥ 250 m³/h (§ 150 ust. 1)
„Powierzchnia biologicznie czynna rośnie do 30–40%”Częściowo – i nie dla domów. W wersji z 6 sierpnia 2026 r. § 32 podnosi wymóg z 25 do 30% (w śródmieściu 20%), ale tylko dla zabudowy wielorodzinnej, leczniczej i oświatowej – domów jednorodzinnych nie dotyczy. Uwaga: dla Waszej działki wymóg powierzchni biologicznie czynnej może wynikać z planu miejscowego albo decyzji WZ – i wtedy wiąże, ale to nie są warunki techniczne
„Nowe minimalne wymiary bram i furtek”Dziś nieprawda, w projekcie – tak. Rozporządzenie z 2002 r. wymaga bramy ≥ 2,4 m i furtki ≥ 0,9 m (§ 43), a projekt z 6 sierpnia 2026 r. podnosi to do 2,6 m i 1 m (§ 38). Do tego zakaz ostrych elementów do 2,2 m zamiast 1,8 m
„Od połowy 2026 r. świadectwa z klasami energetycznymi A+–G”Przedwczesne. W ustawie o charakterystyce energetycznej budynków (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 101) klas energetycznych nie ma – na dziś to zapowiedź, nie prawo

Skąd tyle błędów w tak prostym do sprawdzenia temacie? Z dwóch mechanizmów. Pierwszy: teksty pisane są z innych tekstów, nie ze źródeł – błąd raz popełniony rozmnaża się kaskadowo. Drugi: strach klika lepiej niż spokój – „zdążcie przed drastycznym zaostrzeniem” przyciąga uwagę skuteczniej niż „dla domów jednorodzinnych na wejściu nie zmienia się prawie nic”. Dlatego zachęcam Was do jednego nawyku: gdy czytacie o przepisach, szukajcie w tekście numeru paragrafu i pozycji Dziennika Ustaw. Brak podstawy prawnej to sygnał ostrzegawczy.

Co z tego wynika dla wyboru i adaptacji projektu – praktyka

Zejdźmy na plac budowy. Niezależnie od tego, że „rewolucja wrześniowa” okazuje się dużo spokojniejsza, niż głoszą nagłówki, sam temat wymagań energetycznych pozostaje realny – bo WT2021 wciąż są wymagające, a kalendarz 2029–2030 nadchodzi. Z mojego doświadczenia wykonawczego kilka rad, jak się w tym poruszać:

Sprawdźcie, pod jakie przepisy policzono Wasz projekt. Projekty gotowe krążące po rynku od lat mogły być liczone jeszcze pod WT2017. Architekt adaptujący ma obowiązek doprowadzić projekt do zgodności z przepisami, według których składacie wniosek – dopytajcie wprost, czy charakterystyka energetyczna była przeliczana i ile zapasu ma wynik EP. Wynik „na styk” oznacza, że każda zmiana w trakcie adaptacji – większe przeszklenie, kominek, inny kocioł – może wypchnąć projekt poza limit.

Decyzje o przegrodach podejmujcie raz, a dobrze. Izolacji podłogi na gruncie nie poprawicie po wylaniu posadzek – to jest decyzja na całe życie budynku. Grubsza izolacja pod posadzką i na ścianach fundamentowych to też konsekwencje dla poziomu zero i detali przy drzwiach – takie rzeczy wyłapuje się na etapie projektu, nie murowania. Dach i ściany zawsze projektujcie z zapasem względem minimum – nie dlatego, że przepis każe, tylko dlatego, że różnica w kosztach materiału jest mała, a rachunki za ogrzewanie płacicie przez dziesięciolecia.

Źródło ciepła policzcie w dwóch horyzontach: inwestycyjnym i eksploatacyjnym. Każde dopuszczalne dziś rozwiązanie – kocioł gazowy, pompa ciepła, kocioł na biomasę, ogrzewanie elektryczne, sieć ciepłownicza – ma inny koszt zakupu, inny koszt pracy przez lata i inne wymagania instalacyjne. Porównanie wszystkich opcji ogrzewania zrobiłem w osobnym artykule i tam znajdziecie liczby; tutaj tylko dwie uwagi techniczne. Po pierwsze, wybór źródła wpływa na EP mocniej niż grubość ocieplenia, więc rozmawiajcie o nim z architektem adaptującym, zanim charakterystyka energetyczna zostanie policzona. Po drugie, jeżeli decydujecie się na pompę ciepła, instalację od początku projektujcie jako niskotemperaturową – od tego zależy jej realna sprawność.

Przygotujcie dom pod instalację słoneczną, nawet jeżeli montaż odkładacie na później. Obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca ma według projektu wejść od końca 2029 r. (w wersji z 6 sierpnia 2026 r. już bez warunku opłacalności), ale peszel od dachu do rozdzielnicy, miejsce na falownik i przemyślana połać dachu kosztują na etapie budowy grosze w porównaniu z kuciem ścian po latach. Wentylację planujcie jako system – jeżeli wybieracie rekuperację, patrzcie na deklarowaną sprawność odzysku (projektowane minimum 73% to poziom, który dobre centrale przekraczają z zapasem).

Czy warto się spieszyć z wnioskiem?

To pytanie słyszę najczęściej – i moja odpowiedź może Was zaskoczyć, bo jest odwrotna do tonu większości publikacji. Dla typowego domu jednorodzinnego nie ma energetycznego powodu do pośpiechu. Rozporządzenie z 2002 r., które przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. możecie wybrać oświadczeniem, i projekt nowego rozporządzenia mają na wejściu te same wartości EP i U – więc co do limitów energetycznych dom policzycie tak samo, niezależnie od tego, pod które przepisy złożycie wniosek. Zastrzegam: to wniosek z wersji projektu z 6 sierpnia 2026 r.; gdyby finalny tekst zmienił wartości albo przepisy przejściowe, ta ocena może się zmienić – zaktualizuję ten artykuł po publikacji aktu. Termin, który naprawdę warto mieć w kalendarzu, to koniec okresu przejściowego: 18 miesięcy od 20 września 2026 r., czyli marzec 2028 r. (samorząd inżynierów liczy, że oświadczenie można złożyć do 20 marca 2028 r.). Wyścig z kalendarzem ma sens przy horyzoncie 2030 r.: jeżeli planujecie dom z kotłem gazowym, celujcie w ostateczne pozwolenie przed 1 stycznia 2030 r., z zapasem na ewentualne odwołanie, bo później projekt domu musiałby już spełniać wymóg bezemisyjności – a sam wniosek złożony wcześniej może nie wystarczyć, projekt tego nie rozstrzyga.

Jest natomiast argument ostrożnościowy: nowe rozporządzenie to prawie czterysta paragrafów w nowej numeracji i nowej redakcji. Pierwsze miesiące jego stosowania to zawsze okres docierania – urzędy, projektanci i rzeczoznawcy będą się uczyć nowego tekstu, pojawią się rozbieżne interpretacje. Dziś rozbieżności dotyczą raczej samego okresu przejściowego – spraw w toku i wniosków bez oświadczenia. Jeżeli Wasz projekt powstał według rozporządzenia z 2002 r., najprościej złożyć wniosek z oświadczeniem i mieć jeden, znany zestaw przepisów dla całej budowy. Ale to argument o wygodzie procedowania, nie o wymaganiach technicznych – nie dajcie sobie wmówić paniki.

Czego warunki techniczne NIE regulują

Na koniec części merytorycznej: granice tematu, żebyście wiedzieli, gdzie szukać odpowiedzi na pytania, których WT nie obejmują. O tym, czy i co możecie postawić na działce, decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku decyzja o warunkach zabudowy (z rewolucją planu ogólnego gminy w tle – pisałem o niej w artykule o przepisach 2026). WT nie pełnią funkcji planistycznej – choć uczciwie dodam, że potrafią pośrednio zablokować konkretny zamysł na konkretnej działce, na przykład przez wymagane odległości od granicy czy nasłonecznienie. Nie narzucają stylu architektonicznego, koloru elewacji, układu wnętrz ani liczby pokoi. Nie wskazują technologii budowy – murowana, szkieletowa, prefabrykowana: każda może spełnić wymagania, jeżeli jest dobrze zaprojektowana. Nie wymieniają marek materiałów – liczy się parametr, nie logo. I nie regulują procedury uzyskiwania zgód – od tego jest Prawo budowlane i jego akty wykonawcze, z dziennikiem budowy i procedurą oddania do użytkowania włącznie.

Mówiąc obrazowo: WT ustalają, jaki ma być wynik – parametry przegród, energii, bezpieczeństwa i higieny. Droga dojścia do tego wyniku należy do Was, Waszego architekta i wykonawcy.

Najczęstsze pytania o WT2026

Czy WT2026 już obowiązują?

Nie. Na 21 października 2026 r. „WT2026” to projekt nowego rozporządzenia (RCL nr 12412604, wersja z 6 sierpnia 2026 r.) – po notyfikacji w Komisji Europejskiej, bez publikacji w Dzienniku Ustaw. Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. przestało obowiązywać we wrześniu 2026 r., ale przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. można stosować jego przepisy, z wymaganiami energetycznymi WT2021 (art. 102a–102c Prawa budowlanego).

Kiedy nowe warunki techniczne wejdą w życie?

Nie wiadomo, bo projekt wciąż wpisuje 20 września 2026 r. (§ 395 wersji z 6 sierpnia 2026 r.), ale ten dzień minął bez publikacji, a ministerstwo w komunikacie z 18 września 2026 r. napisało tylko, że prace „są nadal prowadzone”. Nowej daty nie podał żaden dokument urzędowy.

Czy nowe przepisy obejmą moją trwającą budowę?

Z ostatecznym pozwoleniem albo skutecznym zgłoszeniem sprzed 20 września 2026 r. budujecie według zatwierdzonego projektu; samorząd inżynierów ocenia, że oświadczenie nie jest wtedy potrzebne. Jeżeli wniosek złożyliście przed tą datą, a decyzji jeszcze nie ma, ustawa nie ma dla Was przepisu przejściowego – izba zaleca złożyć oświadczenie z art. 102a przed wydaniem decyzji. Przepis przejściowy projektu (§ 394) zacznie działać dopiero wtedy, gdy nowe rozporządzenie wejdzie w życie – i o ile zostanie w tym brzmieniu.

Czy po 20 września 2026 r. dom trzeba będzie grubiej ocieplić?

Nie. Po oświadczeniu stosujecie rozporządzenie z 2002 r., a projekt nowego rozporządzenia w wersji z 6 sierpnia 2026 r. ma te same wartości U (załącznik nr 7): ściany 0,20, dach 0,15, podłoga na gruncie 0,30, okna 0,90 W/(m²·K).

Czy limit EP spada we wrześniu 2026 r.?

Nie. Cząstkowa wartość EPH+W dla domu jednorodzinnego pozostaje 70 kWh/(m²·rok). Obniżka do 63 kWh/(m²·rok) ma wejść 1 stycznia 2030 r. (§ 357 ust. 2 projektu z 6 sierpnia 2026 r.).

Czy będzie można montować kocioł gazowy?

Do końca 2029 r. – tak, o ile projekt mieści się w limicie EP. Od 1 stycznia 2030 r. projekt wymaga, by źródło ciepła w nowym budynku nie emitowało na miejscu CO₂ z paliw kopalnych (§ 356 ust. 1 pkt 3 projektu z 6 sierpnia 2026 r.), co oznacza, że kotły gazowe i węglowe wypadną z katalogu rozwiązań dopuszczalnych w nowo projektowanych domach. Projekt nie mówi przy tym, czy o tej dacie decyduje dzień złożenia wniosku, czy dzień wydania decyzji – jego przepis przejściowy (§ 394) dotyczy tylko wejścia w życie całego rozporządzenia.

Czy fotowoltaika będzie obowiązkowa?

Sama fotowoltaika – nie. Projekt przewiduje od 31 grudnia 2029 r. obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację wykorzystującą energię słońca „do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła”, więc wymóg spełnicie zarówno fotowoltaiką, jak i kolektorami słonecznymi do ciepłej wody. Wybór technologii należy do Was. W wersji z 6 sierpnia 2026 r. ten obowiązek dla budynku mieszkalnego nie ma już warunku opłacalności – zasadność techniczną, funkcjonalną i ekonomiczną (zwrot do 15 lat) projekt sprawdza tylko przy budynkach niemieszkalnych (§ 358 ust. 3 i 5). W wersji z konsultacji obowiązek był warunkowy także dla domów.

Czy muszę robić test szczelności domu (Blower Door)?

Nie musicie. I rozporządzenie z 2002 r., i projekt zawierają wartości szczelności n50 (3,0 przy wentylacji grawitacyjnej, 1,5 przy mechanicznej) oraz próbę szczelności po budowie wyłącznie jako zalecenie (pkt 2.3.3–2.3.4 załącznika energetycznego) – nie jako warunek odbioru. Sam test polecam zrobić dobrowolnie, zwłaszcza przy rekuperacji – ale to Wasza decyzja, nie wymóg prawny.

Gdzie sprawdzić aktualny stan prac nad rozporządzeniem?

W dwóch miejscach. Przebieg prac: serwis Rządowy Proces Legislacyjny (legislacja.rcl.gov.pl, projekt 12412604 – dawniej 12398903). Publikacja: Dziennik Ustaw / ISAP (isap.sejm.gov.pl). To źródła pierwotne; każdy poradnik, łącznie z moim, jest wobec nich wtórny.

Podsumowanie

Historia „WT2026” jest w gruncie rzeczy prostsza, niż wynika z medialnego szumu, a zarazem ciekawsza. Stare rozporządzenie przestało obowiązywać we wrześniu 2026 r. z powodu, o którym mało kto pisał: ustawy o dostępności z 2019 r. i jej art. 66. Nowe nie zdążyło, więc ustawodawca dał 18 miesięcy, w których stare przepisy można stosować – przy pozwoleniu i zgłoszeniu budowy po oświadczeniu inwestora. Projekt nowego rozporządzenia, pisany od zera i wdrażający unijną dyrektywę EPBD, na dzień wejścia w życie nie podnosi poprzeczki energetycznej ani o milimetr – prawdziwe zmiany mają w nim daty 31 grudnia 2029 r. i 1 stycznia 2030 r., a największa z nich to wymóg bezemisyjności, który zakończy erę paliw kopalnych w nowych domach. Dla Was oznacza to spokój na dziś i planowanie na jutro: oświadczenie złożone przy wniosku wiąże rozporządzenie z 2002 r. z całym Waszym zamierzeniem, a decyzje o źródle ciepła, przegrodach i przygotowaniu pod fotowoltaikę i tak opłaca się podejmować tak, jakby 2030 r. był już za progiem – bo dla trwałości i wartości Waszego domu on właśnie jest.

Ten artykuł zaktualizuję po publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw – wtedy zweryfikuję każdą wartość z finalnym tekstem. Jeżeli budujecie i chcecie rozumieć przepisy głębiej, zajrzyjcie do powiązanych tekstów: o pozwoleniu na budowę, wszystkich zmianach przepisów w 2026 r. i adaptacji projektu gotowego.

Źródła (stan na 21 października 2026 r.)

Dla dociekliwych: wszystkie dokumenty, na których oparłem ten tekst, w kolejności ważności:

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225, ze zmianami: Dz.U. 2023 poz. 2442 i Dz.U. 2024 poz. 726 (oraz Dz.U. 2024 poz. 474 – akt przesuwający termin wejścia w życie nowelizacji z 2023 r. na 1.08.2024); w ISAP status „uznany za uchylony”, data uchylenia 21.09.2026 r.
2. Ustawa z 31.07.2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane – art. 2 pkt 4 (rozdział 10a, art. 102a–102c Prawa budowlanego) i art. 5 (Dz.U. 2026 poz. 1161); Prawo budowlane – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524.
3. Ustawa z 19.07.2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – art. 44 i art. 66 (Dz.U. 2019 poz. 1696; tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1411); przedłużenia terminu: Dz.U. 2022 poz. 975 (60 mies.) i Dz.U. 2024 poz. 1081 (84 mies.).
4. Projekt rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (…) – RCL, projekt nr 12412604 (kontynuacja projektu nr 12398903): tekst projektu z 9.06.2025 r. i z 6.08.2026 r. (notyfikacja w Komisji Europejskiej nr 2026/0422/PL), załączniki, raport z konsultacji publicznych i opiniowania z 14.05.2026 r.
5. Komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 18.09.2026 r. dotyczący prac nad rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych.
6. Ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1847).
7. Polska Izba Inżynierów Budownictwa, „Oświadczenie inwestora o stosowaniu dotychczasowych warunków technicznych” – materiał pomocniczy z 22.09.2026 r. (stanowisko samorządu zawodowego, nie wiążąca wykładnia).
8. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24.04.2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD, Dz.Urz. UE L 2024/1275).

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Opisuję stan prawny na 21 października 2026 r.; część tekstu dotyczy projektu rozporządzenia, którego ostateczna treść może się zmienić w toku prac legislacyjnych – wszystkie fragmenty dotyczące projektu są w tekście wyraźnie oznaczone. Przed decyzjami projektowymi i złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę zweryfikujcie aktualny stan prawny w ISAP i skonsultujcie się z architektem adaptującym.

Wróć do bloga

Powiązane artykuły

Wszystkie artykuły »